Google Earth'e Türk rakip geliyor. TÜBÄ°TAK, aÄŸustos ayında uzaya fırlattığı ilk yerli yer gözlem uydusu RASAT'ın uzaydan çektiÄŸi görüntüleri yerli bir yazılım üzerinden ücretsiz dağıtmaya baÅŸlayacak.
TÜBÄ°TAK, bu yılın sonundan itibaren tüm Türkiye'nin iki boyutlu görüntülerini dağıtacak; gelecek yıl da Türkiye'nin görüntülerini üç boyutlu arazi modelleri ile yayabilecek. Yerli yazılım platformunda geliÅŸtirilecek web tabanlı arayüz ile kullanıcılar çekilen görüntüleri anında görebilecek, güncel görüntü sipariÅŸlerini verebilecek ve istedikleri görüntüleri de ücretsiz indirebilecek.

Türkiye'nin, RASAT'la uydu teknolojilerinde özellikle diÄŸer ülkelerle ilgili veri toplamada dışa bağımlılığı en aza inecek.

TÜBÄ°TAK Uzay Teknolojileri AraÅŸtırma Enstitüsü Müdür Teknik Yardımcısı Dr. Emin Bank, yaptığı açıklamada, büyük oranda yerli kaynaklarla Türkiye'de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu RASAT'ın 7,5 metre siyah beyaz, 15 metre çok bantlı görüntüleme yeteneÄŸine sahip olduÄŸunu anlattı.

93 kg ağırlığında olan ve 678 kilometre yükseklikteki yörüngede bulunan RASAT'ın çektiÄŸi bir kare görüntünün 900 kilometrekare alanı kapsadığını, bir kare görüntünün dosya boyutunun da 28,9 MB olduÄŸunu belirten Bank, halen uydu depolama biriminin 32 kare görüntüyü depolayabildiÄŸini, Nisan ayında yüklenecek yeni yazılımla hafızanın iki katına çıkacağını söyledi.

Bir kare görüntünün S band ile 160 saniyede, x band ile 4 saniyede indirilebildiÄŸini aktaran Bank, “Åžu anda RASAT'tan istediÄŸimiz an görüntü alabiliyoruz. Ankara'da bulunan yer istasyonundan günde 4 defa 10'ar dakika süre ile toplam 40 dakika haberleÅŸme saÄŸlayabiliyoruz” dedi.

-“Türkiye, gelecek yıllarda yeni uydularıyla çok büyük gücü elinde bulunduracak”-

Bank, Türkiye'nin bu yılın sonuna kadar Türkiye ve yakın çevresinin 7,5 metre çözünürlüklü RASAT uydu görüntüleri ile kaplanmasının planlandığını bildirdi.
Bunun için Türkiye'yi kapsayacak yaklaşık bin 200 civarındaki RASAT uydu görüntüsünün kullanılacağını belirten Bank, bu görüntülerin Türkiye CoÄŸrafi Bilgi Sisteminin temel altlık verisi niteliÄŸiyle kamu kurum ve kuruluÅŸlarının kullanımına sunulacağını açıkladı.

Gelecek yıl içerisinde stereo (üç boyutlu) görüntülerin de alınacağını ve Türkiye ile yakın çevresinin 7,5 metre çözünürlüklü Sayısal Arazi Modeli'nin elde edilmiÅŸ olacağını belirten Bank, ÅŸu bilgileri verdi: “RASAT'dan elde edeceÄŸimiz görüntüleri ulusal coÄŸrafi bilgi sistemine buradan servis edeceÄŸiz. Tüm bu görüntüleri kamuya açacağız ve bu görüntüler ücretsiz kullanılabilecek. Biz artık RASAT'la 7,5 metre çözünürlükte Türkiye'nin arazi modeline sahip olabileceÄŸiz. Halen ücretsiz olarak elde edilebilecek arazi modeli hassasiyetleri ile kıyaslandığında önemli hassasiyette bir veri oluÅŸturacağımızı düÅŸünüyorum. DiÄŸer yandan dünyada istediÄŸimiz yerin üç boyutlu arazi modelini çıkarabilme yeteneÄŸini kazanmamızın da çok önemli olduÄŸunu deÄŸerlendiriyorum. Bugüne kadar uçaklarımızla sadece yurtiçi görüntü alınabiliyor ve bunlarla arazi modeli oluÅŸturabiliyorken bundan sonra istediÄŸimiz yerin görüntüsünü alabilecek ve arazi modelini de oluÅŸturabilecek güce kavuÅŸuyoruz.”

RASAT'tan önce dünyanın herhangi bir noktasına iliÅŸkin üç boyutlu arazi modellerinin alınması konusunda dışa bağımlılık bulunduÄŸunu ifade eden Bank, “Åžimdi RASAT'la 7,5 metre çözünürlükte dünyanın istenilen bir bölgesinin fotoÄŸrafını alabiliyoruz. Bundan sonra Türkiye'nin üreteceÄŸi diÄŸer nitelikli uydularımızla daha da hassas görüntüler alabileceÄŸiz” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

“Yerli yazılımlar kullanılıyor”

RASAT görüntülerinin ÅŸehir bölge planlama, ormancılık, tarım, afet yönetimi ve benzeri amaçlarla kullanılmasının hedeflendiÄŸini ancak yakın kızıl ötesi kameradan yoksun olması sebebiyle bu hedeflerin kısmen saÄŸlanabileceÄŸini dile getiren Bank, ÅŸöyle konuÅŸtu: “Dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yazılım geliÅŸtirme, donanım tasarımı ve donanım üretimi konularında yerlilik oranını mümkün olduÄŸunca artırmak istiyoruz. Yazlımda yüzde 87'lik bir yerlilik oranını hedeflenmiÅŸ durumda ve halen yüzde 68 oranında yerliliÄŸi yakalamış durumdayız. Görüntülerin yer istasyonunda OpenGIS uyumlu servislerle kullanıma açılması ve ihtiyaç duyulan arayüzlerin kendi uzmanlarımızca kolaylıkla geliÅŸtirilebilmesi amacıyla yerli yazılım kullanılmaktadır. GeliÅŸtirmekte olduÄŸumuz web tabanlı arayüz ile kullanıcılar çekilen görüntüleri anında görebilecek, güncel görüntü sipariÅŸlerini verebilecek ve istedikleri görüntüleri de ücretsiz indirebilecek. Önümüzdeki yıllarda daha kabiliyetli ve daha yüksek çözünürlüklü uydular elde edilecek ve bu görüntüler saÄŸlanan platformdan sürekli yayınlanacak”

Yurt dışından da talepler geliyor

Dr. Bank, RASAT'ın görüntülerinin Çin, Kore, Japonya gibi ülkelerden araÅŸtırma çalışmalarında kullanmak üzere talep edildiÄŸini de belirtti.

RASAT görüntülerini inceleme amaçlı talep eden ülkelere kendi ülkelerine ait görüntü vermeyi planladıklarını dile getiren Bank, “Ancak bir ülkeye baÅŸka ülkenin görüntülerini vermek DışiÅŸleri Bakanlığından izin alınmasını gerektiren bir konu olacak” diye konuÅŸtu.

Dr. Emin Bank, RASAT'ın alçak irtifalı yer gözlem uydusu olduÄŸunu dile getirerek, “Amerika ve Rusya 1960'larda uydu fırlattı. Bugün 8-10 ülke çok farklı niteliklerde, çok hassas çözünürlüklerde uyduları üretip, fırlatabiliyor ve iÅŸletebiliyor. Bunu göz önünde tuttuÄŸumuzda bizim uzay teknolojisinin çok başında olduÄŸumuzu, halen RASAT ile çok küçük bir iÅŸi baÅŸarmış durumda olduÄŸumuzu, baÅŸta fırlatma yetenekleri olmak üzere kazanmamaız gereken çok fazla yetenek ve baÅŸarmamız gereken önemli hedefler olduÄŸunun bilincindeyiz. Bu hedefleri yerleÅŸtirmek için Türkiye'nin bu alandaki yeteneklerini ortak bir paydada buluÅŸturması ve etkin kullanması gerekiyor” dedi.