Cami bahçesini çevreleyen havale duvarında bulunan kapıların üzerindeki kemerleri oluÅŸturan taÅŸlarda yer yer çürümeler vardı. Restorasyon programında bu kemerlerin yenilenmesi de yer alıyordu. Biz inÅŸaat fakültesinde teorik olarak kemerlerin nasıl inÅŸaat edildiÄŸini öÄŸrenmiÅŸtik fakat taÅŸ kemer inÅŸaası ile ilgili pratiÄŸimiz yoktu. Kemerleri nasıl restore edeceÄŸimiz konusunda ustalarla toplantı yaptık. Sonuç olarak kemeri alttan yalayan bir tahta kalıp çakacaktık. Daha sonra kemeri yavaÅŸ yavaÅŸ söküp yapım teknikleri ile ilgili notlar alacaktık ve yeniden yaparken bu notlardan faydalanacaktık.

Kalıbı yaptık.

Sökmeye kemerin kilit taşından baÅŸladık. Taşı yerinden çıkardığımızda hayretle iki taşın birleÅŸme noktasında olan silindirik bir boÅŸluÄŸa yerleÅŸtirilmiÅŸ bir cam ÅŸiÅŸeye rastladık.

ÅžiÅŸenin içinde dürülmüÅŸ beyaz bir kağıt vardı. ÅžiÅŸeyi açıp kağıda baktık. Osmanlıca bir ÅŸeyler yazıyordu. Hemen bir uzman bulup okuttuk. Bu bir mektup idi ve Mimar Sinan tarafından yazılmıştı. Åžunları söylüyordu:



"Bu kemeri oluÅŸturan taÅŸların ömrü yaklaşık 400 senedir. Bu müddet zarfında bu taÅŸlar çürümüÅŸ olacağından siz bu kemeri yenilemek isteyeceksiniz. Büyük bir ihtimalle yapı teknikleri de deÄŸiÅŸeceÄŸinden bu kemeri nasıl yeniden inÅŸaa edeceÄŸinizi bilemeyeceksiniz. Ä°ÅŸte bu mektubu ben size, bu kemeri nasıl inÅŸa edeceÄŸinizi anlatmak için yazıyorum."



Koca Sinan mektubunda böyle baÅŸladıktan sonra o kemeri inÅŸa ettikleri taÅŸları Anadolu´nun neresinden getirttiklerini söyleyerek izahlarına devam ediyor ve ayrıntılı bir biçimde kemerin inÅŸaasını anlatıyordu.

iÅŸte o belge



Bu mektup bir inÅŸanın, yaptığı iÅŸin kalıcı olması için gösterebileceÄŸi çabanın insanüstü bir örneÄŸidir. Bu mektubun ihtiÅŸamı, modern çağın insanlarının bile zorlanacağı taşın ömrünü bilmesi, yapı tekniÄŸinin deÄŸiÅŸeceÄŸini bilmesi, 400 sene dayanacak kağıt ve mürekkep kullanması gibi yüksek bilgi seviyesinden gelmektedir. Åžüphesiz bu yüksek bilgiler de o koca mimarin eriÅŸilmez özelliklerindendir. Ancak eriÅŸilmesi gerçekten zor olan bu bilgilerden çok daha muhteÅŸem olan 400 sene sonraya çözüm üreten sorumluluk duygusudur.