1994`te Kuzey Kafkasya`da patlak veren Çeçen-Rus savaşı halen bölgede hissedilir şekilde problemlerini devam ettiriyor. Birileri için savaş bitmiş olsa da, bazı kesimlere yönelik savaş fiilen devam etmektedir.
Riyad Makayev / DoÄŸruhaber
SavaÅŸta hiç bir zaman galip olan taraf olmaz. Savaşın iki tarafı da çok ÅŸey kaybeder ve bu savaşın etkileri yıllarca devam eder. Çeçenistan, dünyanın eski süper gücü olan bir devletle savaÅŸa girdi ve bu savaşın etkileri ister istemez daha da vahim oldu. SavaÅŸ baÅŸlarken Çeçenistan’da iktidarı elinde bulunduranlardan hemen hemen hiç kimse hayatta kalmadı. Kalanlar ise ülkeyi terk etmek zorunda kaldılar veya Rusya ile anlaşıp saf deÄŸiÅŸtirdiler. Bugün Çeçenistan’da ne oluyor ve Çeçenlerin hayatları hangi yönde deÄŸiÅŸime uÄŸradı?
GELİŞEN ÇEÇENİSTAN’DA HAYATİ PROBLEMLER BİTMEDİ
Yeni Çeçenistan: Çeçenistan bugün modern bir Cumhuriyet olarak medyada sunulsa bile kendi içinde çok vahim problemleri içinde barındıran Rusya Federasyonu’na baÄŸlı bir bölgedir. 1994-1996 ve 1999-2004 yılları arasında çetin savaÅŸlar yaÅŸayan Çeçen halkı hiç olmazsa biraz rahatlamış gözükmektedir. BaÅŸkent Caharkale’de futbol stadları, beÅŸ yıldızlı oteller ve yeni yeni gökdelenler yükseliyor. Çeçenistan’ın genelinde olmak üzere tüm yerleÅŸim bölgelerinde yollar, binalar, bilgi ve kültür evleri inÅŸa edilmekte. Özellikle camiler ve medreselerin inÅŸasına önem verilmektedir. Çeçenistan’ın tüm bu yeniden yapılandırmasında Türk menÅŸeli ÅŸirketler önderlik yapmaktaydı. Türk medyasında bunların reklamları ve propagandası yapılmaktaydı. Ama son zamanlarda bu Türk ÅŸirketleri ile Çeçen BaÅŸkan Kadirov ile araları açıldı ve adeta Çeçenistan’dan kaçtılar. Olan ise halka oldu. Bu ÅŸirketlerde çalışan binlerce insan maaşını alamadı. Dolayısıyla bu yöndeki problemler her geçen gün artmakta.
DEVLET HALKTAN ADETA HARAÇ ALIYOR
Çeçenistan’da yapılan hiç bir ciddi inÅŸaat projesi devlet tarafından tam ödeme yapılarak sonuçlandırılabilmiÅŸ deÄŸil. Yapılan camiler ve hafızlık için açılan medreselerin bile inÅŸaat bedelleri ödenmemiÅŸ. Bu inÅŸaatlarda çalışmış ancak hakkını alamamış insanların hakkının bulunduÄŸu bu cami ve medreselerde yapılan ibadetin ve okunan Kur’an’ın nasıl bir hayır getireceÄŸi düşündürücüdür.
Çeçenistan’da çalışan hemen hemen herkesin maaşının yüzde 20’si kesilmektedir. MaaÅŸları 8-9 aydır ödenmeyen çok insan mevcut. Kimse buna karşı çıkma cesareti gösteremiyor. İnsanlar bir itirazda bulunurlarsa korkunç iÅŸkenceler görüyor ondan dolayı hiç ses çıkarmıyor. Yeter ki köylerimiz, ÅŸehirlerimiz bombalanmasın, yeter ki çocuklarımız ölmesin diye halk zulme sabrediyor. Bazı kesimler ise bu durumdan gayet memnun ve hayatlarını zengin Arap ÅŸeyhleri gibi yaşıyor.
İSLAM, DEVLET KONTROLÜNDE HALKA YANLIŞ TANITILIYOR
İslam’a Bakış: Çeçen halkının İslam’a bakışına bile müdahale ederek deÄŸiÅŸtirmeye baÅŸladılar. MüthiÅŸ bir bilgi kirliliÄŸi ve kendi iktidarını destekleyen ve koruyan din adamları yetiÅŸtirerek halkı yanlış yönde hurafelerle adeta hapsettiler. İnsanları türbelere düzenledikleri otobüs seferleriyle götürerek türbeler etrafında tavaf yaptırıyorlar. Camilerde namaz sonrası vird çekmeden çıkanların isimleri, bu iÅŸle ilgilenen özel memurlar tarafından kayıt altına alınıyor. Bir tarikata baÄŸlı deÄŸilsen, seni olası bir tehdit olarak gösterebiliyor. Åžeyhleri adeta peygamberlerin yerine koydular. Uydurma hadisler çok yaygınlaÅŸtı. Özel televizyon kanallarında kendilerine uyarladıkları dini vecibelerin propagandası yapılmaktadır. Yurt dışından Peygamberimize ait olduÄŸunu iddia ettikleri bazı eÅŸyaları getirerek insanlara bir ÅŸifa ve bereket olarak sunuyorlar. Geçen sene Rusya’da ünlü bir çeçen asıllı iÅŸ adamının giriÅŸimiyle satın alınan Peygambe- rimize ait olduÄŸu iddia edilen bir kap getirildi. MüthiÅŸ harcamalar yaparak onu getirenleri törenlerle karşıladılar. Åžimdi o kapla doldurulmuÅŸ su, ÅŸiÅŸelenerek ÅŸifa veriyor diye satmaya baÅŸladılar. Almazsan Peygambere inanmayanlardan oluyorsun. Tüm bu yapılanlar devlet baÅŸkanı Kadirov yönetiminin kontrolünde gerçekleÅŸen iÅŸi ve icraatlardır.
FAKİR HALK ÇAREYİ GÖÇ ETMEKTE BULUYOR
Çeçen Halkının Sosyo-Ekonomik Durumu: Çeçenistan’da her ne kadar inÅŸaatlar ve gökdelenler inÅŸa edilse bile bölgeden göçler halen devam etmektedir. Halk Avrupa ülkelerine gidebilmek için kendi evlerini yerlerini satarak ülkeyi terk ediyorlar. Sebep ise ülkelerinde yaÅŸanılan haksızlıklar ve geçim sıkıntılarıdır. Her mevsimde çıkan yeni yeni hastalıklar ve tedavi imkanlarının olmaması ile hastanelerdeki yolsuzluklar insanları adeta çileden çıkarıyor. Çeçenistan’da halka yeni iÅŸ imkanları saÄŸlanmıyor. İnsanların kendi imkanlarıyla açtıkları iÅŸyerleri yerel yöneticiler tarafından haraca baÄŸlanıyor. İnsanlar buna katlanarak yine ayakta durmaya çalışıyorlar. Rusya’nın genç nüfusunu arttırmaya yönelik verilen aile desteÄŸi programı çerçevesinde verilen 10 dolar çocuk parasının yarısı Çeçen yönetimi tarafından kesiliyor. Aileler çocuklarının geçimi için hiç ses çıkarmıyor. Tüm bu haksızlıklar karşısında direnmeye çalışan ve karşılık vermek isteyenler yok deÄŸildir. Gençler bu haksızlıklar karşısında yapılacak bir ÅŸey bulamayınca ellerine silah alıp daÄŸa çıkıyorlar.
Türkiye’ye ve Avrupa’ya giden mülteciler var. Avrupa’ya gitmeyi baÅŸaranlar, tüm sosyal haklara sahip olabiliyorlar. Türkiye’dekiler ise ÅŸimdilik hiçbir sosyal hakka sahip deÄŸiller ve oturumlarını uzatma konusunda bile zorluk çekmektedirler. Resmi olmayan kamplarda kalan Çeçenlere sivil kuruluÅŸlar ve hayırsever insanlar kendi imkanları dahilinde yardımcı oluyorlar.
DİRENİŞ GRUPLARI KENDİ ARALARINDAKİ İHTİLAFLARI BİTİRMELİ
DireniÅŸin Durumu: Her ay Çeçenistan’dan aldığımız haberlerde daÄŸlara çıkan gençlerden bahsedilmektedir. Çeçen direniÅŸinden geride kalan gruplar halen daÄŸlarda kendi imkanlarıyla bir mücadele yürütmektedir. Eskiden meÅŸhur olan Çeçen Komutanların hepsi ÅŸehid düştü. Rus yanlısı Çeçen hükümetine karşı bir mücadele verilmektedir. Ruslar savaşı tamamen Çeçenlerin arasına bırakarak geri çekildiler. Direnişçiler eski desteÄŸi de göremiyorlar. Kim daÄŸdakilere bir ekmek verse evleri yakılıyor ve iÅŸkence görüyor. DaÄŸlara çıkanların aileleri ve akrabaları iÅŸkence görüyor ve sürgün ediliyor. Rus yanlısı hükümetin etkisini halk görüyor. DaÄŸdakiler de kendi aralarında bölünmüş durumdalar. Her ne kadar birlikte gözükse bile problemlerin varolduÄŸu hissedilmektedir. Yurt dışındaki destekleri bile kesilmiÅŸ durumda.
Çeçen Direnişçilerin yapması gereken, düşmanını belirleyip kendi aralarındaki düşmanlığı bitirmektir. Kendi aralarındaki ayrışımları, direniÅŸi daha da güçsüz hale getirecektir. Çeçenistan Cumhuriyetine bağımsızlık isteyen ve Kafkasya EmirliÄŸi kurmak isteyenler olarak iki gruba ayrılan direnişçiler gün geçtikçe güçlerini kaybediyorlar. Direnişçiler eÄŸitime ve bölgenin siyasi oluÅŸumuna önem vermeli diye düşünüyor ve doÄŸru olacağına inanıyorum. Tüm bu baÅŸarısızlık eÄŸitimsizlikten kaynaklanmıştır. Gerçek bilgi ve gerçek dini eÄŸitime önem vererek gelecek nesli yetiÅŸtirmek Çeçenistan’ın geleceÄŸi için en önemli yatırım olacağına inanıyorum.
KADİROV’UN PUTİN’İN ELİNİ TUTAN POSTERİ İÇİN HALK: “SIKICA TUT, BIRAKIRSAN İŞİN BİTER”
Sonuç: Çeçenistan, patlamaya hazır bir bomba gibi bölgedeki en hassas yerlerden biridir. Her ne kadar güllük gülistanlık gösterilse bile halk bir kıvılcımı beklemektedir. Her bürokratın ve her eline silah alıp halkın karşısında duran iÅŸbirlikçilerin akıbetleri belli halk kesimleri tarafından etiketlenmiÅŸ bir güne ertelenerek beklemektedir. Zalimin zulmü varsa mazlumun da ahı vardır. Bu durumun böyle devam edeceÄŸine yerel yönetim de inanmamaktadır. Çeçenistan’ın her köşesinde Çeçen BaÅŸkan Kadirov’un Putin’in elini tutmuÅŸ posterleri sergilenmektedir. Bugün Çeçen halkı arasındaki en meÅŸhur söz ise: “Sıkıca tut, bırakırsan iÅŸin biter” sözüdür.
Â
Â