MR cihazına giren hasta sayısının Türkiye'de yılda binde 67, diÄŸer ülkelerde ise 46 olduÄŸunu dikkate alan SGK, gereksiz çekimlerin önüne geçmek için çalışma baÅŸlattı.

Türkiye'de son yıllarda MR ve tomografi çekimlerinde ciddi artış yaÅŸanıyor. Bu durum Ekonomik Ä°ÅŸbirliÄŸi ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2011 raporuna da yansıdı. OECD ortalamasına göre her 1 milyon kiÅŸiye 12,2 MR cihazı düÅŸerken, Türkiye'de bu rakam 8,9'da kaldı. Fakat çekilen MR sayısında tam tersi gerçekleÅŸti. OECD ülkelerinde yılda bin kiÅŸiden 46,6'sı MR cihazına girerken, Türkiye'de rakam yaklaşık yüzde 50 daha yüksek çıktı; 67,2 oldu. Türkiye bu sayı ile Ä°ngiltere, Hollanda, Ä°spanya, Almanya, Fransa, Ä°srail gibi ülkeleri geride bıraktı. Rakamlar böyle olunca Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) harekete geçti. Kurum gereksiz çekimlerin önüne geçmek için çalışma yürütüyor. Özellikle çekimlerin paket içine alınması veya belli bir süre aynı yerden birden fazla gereksiz çekimlerin engellenmesi gibi yaptırımlar gündemde.

Manyetik rezonans görüntülemenin (MR) yanı sarı bilgisayarlı tomografide de (BT) ciddi artışlar gerçekleÅŸti. Türkiye'de bir milyon kiÅŸiye 11,6 BT cihazı düÅŸerken, OECD ortalamasında bu sayı 22,8 oldu. Cihaz sayısında arada iki kat fark olmasına raÄŸmen OECD ülkelerinde yılda bin kiÅŸiden 131,8'i, Türkiye'de ise 95,8'i BT'ye giriyor. Türkiye geçmiÅŸte MR ve tomografi cihazı eksikliÄŸinden dolayı ciddi bir sıkıntı yaÅŸadı. Fakat son yıllardaki saÄŸlıkta dönüÅŸümle birçok kamu hastanesi bu cihazlara kavuÅŸtu. Özellikle hizmet alım yöntemi ile dışarıdan firmalar tarafından hastane içine bu cihazlar kuruldu. Önceleri 6 ayı bulan randevu verme tarihleri bir haftanın altına düÅŸtü. Fakat zamanla çekimlerdeki artışlar sıkıntıları da beraberinde getirdi.

Radyolojik tetkik gereÄŸinden fazla

Bir önceki dönem Türk Radyoloji DerneÄŸi BaÅŸkanı Prof. Dr. Okan Akhan, bazı yerlerde iki katı fazla MR çekildiÄŸine dikkat çekiyor. "Çok tetkik hiç tetkik demektir. Bu hastalara, zaman ve para kaybettirmektedir. MR tetkiklerinin doÄŸru protokollerine uyulmaması nedeniyle yapılan tetkiklerin kalitesi çok düÅŸük olmakta ve hastalıkların tanısı tetkik yapıldığı halde konulamamaktadır. 24 saat uygun koÅŸullarda çalıştırılan bir MR cihazı ile en fazla 60-70 tetkik yapmak gerekirken bu sayı birçok merkezde 100 tetkiki aÅŸmakta ve bazı merkezlerde günlük 200 tetkike yaklaÅŸmaktadır." bilgisini veriyor. Performans sisteminin de radyoloji tetkiklerinin sayısını artırdığını belirten Akhan, "Bir hastaya en az 20 dakika ayrılması gerekirken performans sistemi nedeniyle ayrılan süreler çok kısalıyor. Kliniklerde günde 150'ye varan hasta bakılıyor. Her gelen hastaya da radyoloji tetkikleri yazıldığından iÅŸ yükümüz artıyor. Tetkikler standartlara uygun yapılmıyor." ifadesini kullanıyor. Akhan, radyolojiyle ilgili standartların belirlenmesi amacıyla SaÄŸlık Bakanlığı ile çalışma baÅŸlattıklarını ve bir komisyon kurduklarını da söylüyor.

MR ve tomografinin her çekimi için hastanelere ortalama 70 lira ücret ödeyen SGK, Türkiye'de çekilen MR ve tomografileri yakın takibe aldı. Özellikle gereksiz çekimleri engellemek için yaptırımlar gündemde. Çekimlerin paket ücret içine alınmasından yapılan çekimlere sınırlama getirilmesine kadar düzenlemeler konuÅŸuluyor. Özellikle hastaların farklı hastanelerde aynı yer için MR çektirmesini önlemek için ortak bir otomasyon sistemi de gündemde. Hasta farklı hastanelere gitse de daha önceki çekilen MR ve tomografilerinin görüntülenmesi gündemde.