Bakan Yıldız, Türkiye'nin dövizle satın aldığı petrol ve doÄŸalgaz TL ile satmasının açık pozisyon yarattığını da vurgulayarak, ''Bu açmazı yine genel manada ulusal ekonomik büyüklüklerimizle beraber çözmemiz gerektiÄŸinin farkındayız. O yüzden bunların her birinin balans edilmesi ve vatandaÅŸa olumsuz etkilerinin en az yansımasına yönelik gayretlerimize devam ediyoruz'' dedi.

Bakan Yıldız, Enerji Ticareti DerneÄŸi tarafından düzenlenen ''Enerji Piyasasının LiberalleÅŸmesinin Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkileri'' baÅŸlıklı analizin sunum toplantısında yaptığı konuÅŸmada, özel sektör ve kamunun el ele vererek enerji sektöründe ÅŸeffaf ve liberal bir piyasanın oluÅŸturulması için çalıştığını söyledi. Yıldız, ''Hızımız zaman zaman tartışılabilir ama doÄŸru hedefe gidiyoruz. Kısa ve orta vadede yüzde 75'ler civarında olmasını öngördüÄŸümüz özel sektör payının mutlaka gerçekleÅŸtirileceÄŸini söylemeliyim'' dedi.

Sektörde liberalleÅŸmenin ve oyuncuların çoÄŸalmasının rekabeti getireceÄŸini anlatan Yıldız, sunumda yer aldığı gibi bir Avrupa ülkesinde bir müÅŸterinin 120 çeÅŸit tedarikçi arasında enerjisini tedarik etmeyle alakalı bir serbestisi bulunduÄŸuna dikkati çekti.

-Lisans başvuruları

Enerji üretimine yönelik EPDK'ya toplam 120 bin MW kurulu güce denk gelen lisans baÅŸvurusu yapıldığını kaydeden Yıldız, ''Burada merak edilen bir konu var. Bu kadar doÄŸalgaz yatırımı yapılacak mı? Yatırımcı rekabet edebileceÄŸini hissediyorsa tabii ki orada olacak, ama hissetmiyorsa baÅŸka kaynaklar arayacak. Burada da serbest piyasanın kendini göstermesi lazım'' dedi.

Bakan Yıldız, yatırımcıların da yaptıkları lisans baÅŸvurularına sahip çıkması gerektiÄŸini, her lisans baÅŸvurusunun bir alan kapladığını ve baÅŸka bir yatırımcının yolunu kapadığının bilinciyle hareket edilmesi gerektiÄŸini vurguladı.

Üretim özelleÅŸtirmeleri ve doÄŸalgazdaki kontrat devirlerinin devam edeceÄŸini belirten Yıldız, ''DeÄŸiÅŸim sürecinde zaman zaman yaÅŸanabilecek aksaklıkların kararlılığımızı deÄŸiÅŸtirmeyeceÄŸinin bilinmesi lazım'' diye konuÅŸtu.

-Enerji verimliliÄŸi-

Rekabetçi piyasada en önemli unsurlardan birinin de enerji verimliliÄŸi olduÄŸunu anlatan Yıldız, Türkiye'nin 2020 yılına kadar en az yüzde 20'ler civarında bir enerji tasarrufunu hedeflediÄŸini, bunun da en az 3 yıllık büyümeyi karşılayacak bir yapı anlamına geldiÄŸini söyledi. Yıldız, ''En az 3 yıllık büyümemizi karşılayacak yapının enerji verimliliÄŸinden karşılandığını inÅŸallah hep birlikte göreceÄŸiz'' dedi.

-Dövizle alınıp TL ile satılan enerji açık pozisyon yaratıyor

Türkiye'nin yurtdışından dövizle aldığı petrol ve doÄŸalgazı TL olarak sattığını hatırlatan Yıldız, bunun de açık pozisyona neden olduÄŸunu söyledi. Yıldız, konuyla ilgili ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu:

''Türkiye'de bu kadar açık pozisyonda kalan enerji dışında çok fazla sektör yok. Bu açmazı yine ulusal ekonomik büyüklüklerimizle beraber çözmemiz gerektiÄŸinin farkındayız. Bu durum herhangi bir Avrupa ülkesi için geçerli deÄŸil. Dövizle alıp dövizle satan bir ülkede açık pozisyon oluÅŸmaz. Ama biz dövizle alıp TL ile satıyoruz. O yüzden bunların her birinin balans edilmesi, piyasada doÄŸru tercüme edilmesi ve vatandaÅŸa olumsuz etkilerinin en az yansımasına yönelik gayretlerimize devam ediyoruz.''

Enerji sektöründe ister üretim ister dağıtım yapılacak her yatırımın tarife yoluyla vatandaÅŸa sirayet eden bir tarafının olduÄŸunun da bilinmesi gerektiÄŸini dile getiren Yıldız, ''Avrupa'da birçok ülke kalkınmasını tamamladığı için böyle bir kalem faturalarına yansımıyor. Fakat geliÅŸmekte olan Türkiye'de yapılan her yatırım tarifede kendini hissettirecektir'' dedi.

YaÅŸanan sert kış ÅŸartları nedeniyle doÄŸalgaz ithalatının etkili bir ÅŸekilde hissedildiÄŸini, bunun da yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının önemini bir kez daha ortaya koyduÄŸunu belirten Yıldız, yerli kömür baÅŸta olmak üzere önümüzdeki süreçte bu kaynakların daha fazla ön plana çıkacağını bildirdi.

-Doğalgaz fiyatlarının petrol fiyatlarına bağlı olması

Bir gazetecinin, ''Ä°thalata dayalı kaynakların dövizle alıp TL ile satıldığını ve parite deÄŸiÅŸikliÄŸi ile ilgili olarak bir balans deÄŸiÅŸikliÄŸi yapılması gerektiÄŸini söylediniz. Bu konuyu biraz açabilir misiniz?'' ÅŸeklindeki sorusu üzerine Bakan Yıldız, bu problemden bahsederken, bundan elektrik ve doÄŸalgazın bundan sonra dövizle satılacağı anlamının çıkartılmaması gerektiÄŸini söyledi. Yıldız, ''Ben yalnızca vakanın bir bölümüne bakmak açısından dedim, tabii ki TL üzerinden çalışacağız'' dedi.

Bölgede bazı ülkelerde yaÅŸanan siyasi istikrarsızlıklardan kaynaklanan fiyat artışlarının Türkiye'ye yol, su, köprü olarak dönmediÄŸini, zam olarak döndüÄŸünü kaydeden Yıldız, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın 4 milyar dolarlık girdi saÄŸladığını vurguladı. Bu çerçevede petrol fiyatlarına endeksli doÄŸalgaz kontratlarının da maliyet artışı yarattığını kaydeden Yıldız, ''Pazarlık yaptığımızda petrol fiyatları 108 dolardı, ÅŸimdi 119 dolar. Bunun bir bedeli var'' dedi.

DoÄŸalgaz kontratlarının petrol fiyatlarından ayrıştırılması gerektiÄŸini söyleyen Yıldız, dünyada artık eskisi gibi doÄŸalgaz ve petrol arama faaliyetlerinin aynı kulvarda devam etmediÄŸini ve yeni bir yapılanmaya doÄŸru gidildiÄŸini dile getirdi. Yıldız, ''ABD gibi ülkeler gazının büyük bölümünü ÅŸeyl gazdan karşılamaya baÅŸladılar. 25 yıl önceki kontratlarda, aynı arama faaliyetlerine tabi tutulan bu yapı normal karşılanabilirdi. Ama deÄŸiÅŸen petrol ve doÄŸalgaz aramacılığında ÅŸu anda bunun farklı bir noktaya gittiÄŸini görüyoruz. Biz gerek Rusya, gerek baÅŸka ülkelerde bunu gündeme getireceÄŸiz. Fakat bu sadece Türkiye'nin gündemiyle getirmesiyle olacak bir konu deÄŸil, bütün ithalatçı ülkelerin birlikte müzakere etmeleri gereken bir konu'' dedi.

Bir gazetecinin, ''raporda rekabet ortamı arttıkça doÄŸalgaz fiyatının ucuzlayacağı belirtiliyor, siz buna katılıyor musunuz?'' ÅŸeklindeki sorusu üzerine Yıldız, Türkiye'de doÄŸalgaz tüketiminin giderek arttığını, 2012'de tüketim tahmininin 48 milyar metreküp civarına çıktığına iÅŸaret ederek, ''Böyle ÅŸartlarda doÄŸalgaz fiyatının ucuzlamasını temenni ettiÄŸimi, ancak bu konuya ihtiyatla yaklaÅŸtığımı belirtmek isterim'' dedi.