Ortadoğu’da krizin merkezi İsrail I ABD-İran hattında kritik yüzde 35 senaryosu

Ortadoğu’da tansiyon her geçen dakika artarken, bölgedeki dağılım şifreleri A Haber ekranlarında masaya yatırıldı. AK Parti Milletvekili Dr. Nazım Maviş barışın ötesindeki tek engelin İsrail olduğunu vurgularken, Tahran Muhabiri Ekber Karabağ İran yönetimindeki Hamaney-Pezeşkiyan’ın varlığını ve karar alma mekanizmalarını deşifre etti. Washington Muhabiri İrfan Sapmaz ise ABD Başkanı Trump’ın masasındaki askeri seçenekleri ve saldırı olasılıklarını yüzdelerle canlı yayında paylaştı.

Ortadoğu’da tansiyon her geçen gün yükselirken, AK Parti Milletvekili ve Siyaset Bilimci Dr. Nazım Maviş bölgedeki krizin merkezinde İsrail’in bulunduğunu vurguladı. İran’da dini lider Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında ayrılık olduğu iddialarına Tahran’dan yanıt gelirken, Washington cephesinde ise ABD’nin İran’a yönelik olası askeri senaryoları masaya yatırıldı.

“BÖLGEDE BARIŞI TEHDİT EDEN YEGANE UNSUR İSRAİL”

AK Parti Milletvekili ve Siyaset Bilimci Dr. Nazım Maviş, bölgedeki gerilimin merkezinde İran, Lübnan ya da Suriye’nin değil İsrail’in bulunduğunu belirterek, “Mesele bu bölgede ne İran, ne Lübnan, ne Suriye, ne de bir başka ülke; mesele İsrail. Eğer bölgede barışı tehdit eden bir unsur varsa, barışı tehdit eden yegâne unsur İsrail” dedi.

“Mesele bu bölgede ne İran, ne Lübnan, ne Suriye, ne de bir başka ülke; mesele İsrail. Eğer bölgede barışı tehdit eden bir unsur varsa, barışı tehdit eden yegâne unsur İsrail”

“TRAMP’I İKNA ETMEK İÇİN MEDYAYI KULLANIYORLAR”

ABD siyasetinin de İsrail’in etkisi altında şekillendiğini savunan Maviş, “Trump’ı da savaşa zorlayan, Amerikan medyasını da Trump’ı savaşa ikna etmek için kışkırtıcı biçimde kullanan yine İsrail. Yakın zamanda Netanyahu’nun Hava Kuvvetleri Komutanı ile birlikte Trump’ı ziyaret ettiğini biliyoruz” sözleriyle dikkat çekti.

“Trump’ı da savaşa zorlayan, Amerikan medyasını da Trump’ı savaşa ikna etmek için kışkırtıcı biçimde kullanan yine İsrail. Yakın zamanda Netanyahu’nun Hava Kuvvetleri Komutanı ile birlikte Trump’ı ziyaret ettiğini biliyoruz”

(fotoğraf -ahaber.com.tr – ekran görüntüsü)

“VALIĞI BİLE BAŞLI BAŞINA TEHDİT”

İsrail’in bölgede barış değil savaş istediğini ifade eden Maviş, “Dolayısıyla İsrail’in varlığı başlı başına barışın tehdidi bölgede. Dünyada İsrail’e karşı hem sivil kamuoyunda hem ülkeler nezdinde oluşmuş bir antipati varken, bu coğrafyada barışı kurmak açısından İsrail’in dizginlenmesine dair herkesin bir şey yapması lazım. İsrail bu bölgede kışkırtıcılığı sürdürdüğü sürece barışa kavuşmamız çok kolay olmayacak” değerlendirmesinde bulundu.

“Dolayısıyla İsrail’in varlığı başlı başına barışın tehdidi bölgede. Dünyada İsrail’e karşı hem sivil kamuoyunda hem ülkeler nezdinde oluşmuş bir antipati varken, bu coğrafyada barışı kurmak açısından İsrail’in dizginlenmesine dair herkesin bir şey yapması lazım. İsrail bu bölgede kışkırtıcılığı sürdürdüğü sürece barışa kavuşmamız çok kolay olmayacak”

İRAN’DA HAMANEY–PEZEŞKİYAN AYRIŞMASI VAR MI?

İran’da dini lider Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında ayrılık olduğu iddialarına A Haber Tahran Muhabiri Ekber Karabağ yanıt verdi. Karabağ, “Esasında Hamaney ile Pezeşkiyan arasında temel bir fark yok. İç ve dış meselelere bakıldığında şu an itibarıyla İran ile ABD bir müzakere masasındadır ancak burada esas yönetici Ayetullah Ali Hamaney’dir ve hükümet, Mesud Pezeşkiyan bunu yerine getirmekle yükümlüdür” ifadelerini kullandı.

, “Esasında Hamaney ile Pezeşkiyan arasında temel bir fark yok. İç ve dış meselelere bakıldığında şu an itibarıyla İran ile ABD bir müzakere masasındadır ancak burada esas yönetici Ayetullah Ali Hamaney’dir ve hükümet, Mesud Pezeşkiyan bunu yerine getirmekle yükümlüdür”

TAHRAN’DA KARAR MEKANİZMASI VE “ŞUAM”

Dış politika kararlarının hükümet tarafından değil, sistemin üst mekanizması tarafından alındığını belirten Karabağ, “İran’da Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi var, kısaca ‘Şuam’ deniliyor. Ülke liderinin orada temsilcisi var. Hatta temsilcisi Ali Laricani aynı zamanda genel sekreterlik görevini yürütüyor. Mesud Pezeşkiyan, Dışişleri Bakanı, Genelkurmay Başkanı, ordunun başkomutanı ve Devrim Muhafızları’nın başkomutanı bu konseyin üyesi. Esas karar burada veriliyor ve bu konsey de Ayetullah Ali Hamaney ile birebir koordinasyon halinde” sözleriyle süreci anlattı.

“İran’da Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi var, kısaca ‘Şuam’ deniliyor. Ülke liderinin orada temsilcisi var. Hatta temsilcisi Ali Laricani aynı zamanda genel sekreterlik görevini yürütüyor. Mesud Pezeşkiyan, Dışişleri Bakanı, Genelkurmay Başkanı, ordunun başkomutanı ve Devrim Muhafızları’nın başkomutanı bu konseyin üyesi. Esas karar burada veriliyor ve bu konsey de Ayetullah Ali Hamaney ile birebir koordinasyon halinde”

Karabağ, hükümetin temel dış meselelerde bağımsız karar veremediğini vurgulayarak, “Hükümet bu konularla ilgili karar vermiyor; temel dış meselelerde kararı söz konusu birim verir. Bu birim haziran olaylarında saldırıya uğramıştı ve o toplantı sırasında Mesud Pezeşkiyan da yaralanmıştı. Eğer İsrail’in o saldırısı başarılı olsaydı çok sayıda üst düzey komutan ve hükümet yetkilisi hayatını kaybedebilirdi” diye konuştu.

“Hükümet bu konularla ilgili karar vermiyor; temel dış meselelerde kararı söz konusu birim verir. Bu birim haziran olaylarında saldırıya uğramıştı ve o toplantı sırasında Mesud Pezeşkiyan da yaralanmıştı. Eğer İsrail’in o saldırısı başarılı olsaydı çok sayıda üst düzey komutan ve hükümet yetkilisi hayatını kaybedebilirdi”

İÇ POLİTİKADA “YUMUŞAK” TAVIR

İran’daki son protestolar konusunda Pezeşkiyan’ın daha yumuşak bir yaklaşım sergilediğini belirten Karabağ, “Mesud Pezeşkiyan diğer yetkililere kıyasla daha yumuşak bir tavır takındı. Valilere talimat vererek her ilde komisyon kurulmasını, protestoların arkasındaki sebeplerin araştırılmasını istedi. Protestolar şiddete dönüşmediği sürece güvenlik birimlerinin müdahale etmemesi yönünde yaklaşımı vardı” dedi.

“Mesud Pezeşkiyan diğer yetkililere kıyasla daha yumuşak bir tavır takındı. Valilere talimat vererek her ilde komisyon kurulmasını, protestoların arkasındaki sebeplerin araştırılmasını istedi. Protestolar şiddete dönüşmediği sürece güvenlik birimlerinin müdahale etmemesi yönünde yaklaşımı vardı”

“HÜKÜMET TALİMAT DEĞİL TAVSİYE VEREBİLİR”

İnternetin kapatılması sürecine de değinen Karabağ, “İnternet kapatıldığında Pezeşkiyan birkaç gün sonra vatandaşların ve esnafın zarar gördüğünü belirterek Ali Laricani’den internetin açılmasını tavsiye etti. Hükümet talimat veremiyor, tavsiye edebiliyor. İran’da hükümetin görev alanı diğer ülkelerden farklıdır” sözleriyle sistemin işleyişine dikkat çekti.

, “İnternet kapatıldığında Pezeşkiyan birkaç gün sonra vatandaşların ve esnafın zarar gördüğünü belirterek Ali Laricani’den internetin açılmasını tavsiye etti. Hükümet talimat veremiyor, tavsiye edebiliyor. İran’da hükümetin görev alanı diğer ülkelerden farklıdır”

WASHINGTON’DA 10 BAŞLIKTA SAVAŞ SENARYOSU

A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz ise ABD cephesinde olası askeri senaryoları 10 başlıkta değerlendirdi. Sapmaz, “Reuters, Associated Press gibi ana akım medya, Trump’ın açıklamaları, askeri yığınak, Kongre tartışmaları, İran’ın karşı teklifleri, Pentagon planları, uçak gemileri ve hava unsurları, stratejik raporlar, bölgesel ittifakların tavrı, İran liderliğine yönelik seçenek analizleri, ekonomik-enerji faktörleri ve ABD iç politika dengelerini takip ediyorum” ifadelerini kullandı.

, “Reuters, Associated Press gibi ana akım medya, Trump’ın açıklamaları, askeri yığınak, Kongre tartışmaları, İran’ın karşı teklifleri, Pentagon planları, uçak gemileri ve hava unsurları, stratejik raporlar, bölgesel ittifakların tavrı, İran liderliğine yönelik seçenek analizleri, ekonomik-enerji faktörleri ve ABD iç politika dengelerini takip ediyorum”

KAMUOYUNDA “İHTİMAL” VURGUSU

Olasılık dağılımını da paylaşan Sapmaz, “Şu anda yüzde 15 kesin büyük saldırı ihtimali var. Genel medya ‘Trump büyük bir savaş emri verdi’ demiyor, askeri yığınak var ama strateji kararsız diyor. Yüzde 35 en güçlü ihtimal olarak sınırlı saldırı; nükleer altyapı ve stratejik askeri hedeflere yönelik eylemler. Yüzde 25 gösteri ve ikaz atışı; caydırıcılık amaçlı sınırlı kinetik eylem. Yüzde 20 diplomasi çözümü; İran’ın teklifleri ve Trump’ın diplomasi mesajları bunu dengeliyor. Yüzde 5 ise kararın iptali ya da ertelenmesi” değerlendirmesinde bulundu.

“Şu anda yüzde 15 kesin büyük saldırı ihtimali var. Genel medya ‘Trump büyük bir savaş emri verdi’ demiyor, askeri yığınak var ama strateji kararsız diyor. Yüzde 35 en güçlü ihtimal olarak sınırlı saldırı; nükleer altyapı ve stratejik askeri hedeflere yönelik eylemler. Yüzde 25 gösteri ve ikaz atışı; caydırıcılık amaçlı sınırlı kinetik eylem. Yüzde 20 diplomasi çözümü; İran’ın teklifleri ve Trump’ın diplomasi mesajları bunu dengeliyor. Yüzde 5 ise kararın iptali ya da ertelenmesi”

TRUMP’IN 60 GÜNLÜK KRİTİK SÜRESİ

ABD Başkanı Donald Trump’ın yetkilerine de değinen Sapmaz, “Trump 60 günlük süre içerisinde operasyon düzenleyebilir ancak 60 günü aşacak bir savaşa Kongre izni olmadan giremez. Bugün itibarıyla en yüksek gösterge yüzde 35 oranındaki sınırlı saldırı ihtimali” sözleriyle tabloyu özetledi.

“Trump 60 günlük süre içerisinde operasyon düzenleyebilir ancak 60 günü aşacak bir savaşa Kongre izni olmadan giremez. Bugün itibarıyla en yüksek gösterge yüzde 35 oranındaki sınırlı saldırı ihtimali”

İRAN DOĞU VE BATI HAVA SAHASI İÇİN NOTAM YAYIMLANDI

İRAN’IN “STRATEJİK SABRI” SONA MI ERDİ?

HAMANEY VE OĞLUNA SUİKAST HAZIRLIĞI