CANLI | Trump’tan İran’a: Her gün 500 milyon dolar kaybediyorlar

ABD ve İran’ın Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştireceği 2. anlaşma görüşmeleri, başlamadan bitti. Başkan Donald Trump, İran ile devam eden savaşta ateşkesi belirsiz süreyle uzatma kararı aldığını açıkladı. Ancak Çarşamba günü itibarıyla İran ya da ABD’nin müttefiki İsrail’in bu uzatmayı kabul edip etmeyeceği netlik kazanmadı. Ora Doğu’da son durum ne? İşte dakika dakika yaşananlar…

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşta, geçici ateşkese rağmen kalıcı barış ihtimali zayıf görünüyor. Taraflar arasında güven krizi derinleşirken, diplomatik süreç henüz somut bir ilerleme sağlayabilmiş değil.

Sürece dair son gelişmeler:

İran cephesi: ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi uzatma yönündeki açıklamasına sert tepki geldi.

ABD cephesi: Trump, yaptığı paylaşımda İran ekonomisinin ciddi bir çöküş içinde olduğunu öne sürerek, ülkenin acil nakit sıkıntısı yaşadığını iddia etti.

İsrail Cephesi: Barış görüşmelerinin suya düşmesinden bu yana resmi bir açıklama heniz yapılmış değil, Lübnan’daki ateşkesin süresi ise belirsizliğini koruyor.

İŞTE ORTA DOĞU’DAN ANBEAN YAŞANANLAR

TRUMP’TAN DİKKAT ÇEKEN İRAN PAYLAŞIMI: “GÜNDE 500 MİLYON DOLAR KAYBEDİYORLAR”

ABD Başkanı Donald Trump, sahibi olduğu Truth Social hesabından İran’ın ekonomik durumuna ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Trump, yaptığı paylaşımda İran ekonomisinin ciddi bir çöküş içinde olduğunu öne sürerek, ülkenin acil nakit sıkıntısı yaşadığını iddia etti.

“HÜRMÜZ BOĞAZI’NI HEMEN AÇMAK İSTİYORLAR”

Trump, İran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını acil şekilde talep ettiğini savunarak, bunun temel nedeninin ekonomik baskı olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı, İran’ın günlük yaklaşık 500 milyon dolar kayıp yaşadığını ileri sürdü.

“ASKER VE POLİS MAAŞ ALAMIYOR” İDDİASI

Paylaşımında İran’daki güvenlik güçlerinin durumuna da değinen Trump, askeri personel ve polislerin maaşlarını alamadığını öne sürdü.

Trump mesajını, “Acil durum çağrısı” anlamına gelen “SOS” ifadesiyle tamamladı.

“Acil durum çağrısı”

Trump’ın bu açıklamaları, ABD’nin İran’a yönelik baskı politikalarının sürdüğü ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin devam ettiği bir dönemde geldi.

İRAN CEPHESİNDEN TRUMP’A SERT YANIT: “ŞARTLARI KAYBEDEN BELİRLEYEMEZ”

İran cephesinden, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi uzatma yönündeki açıklamasına sert tepki geldi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın danışmanı Mehdi Muhammedi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin yaklaşımını eleştirerek, “Şartları kaybeden taraf dikte edemez” ifadelerini kullandı.

“Şartları kaybeden taraf dikte edemez”

“DENİZ ABLUKASI FİİLEN SALDIRIDIR”

Muhammedi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda sürdürmeyi planladığı deniz ablukasına da dikkat çekti. Bu adımın doğrudan askeri bir müdahale anlamına geldiğini savunan Muhammedi, söz konusu uygulamanın bombardımandan farkı olmadığını belirtti.

İranlı yetkili, bu tür adımlara karşı askeri karşılık verilmesi gerektiğini vurgulayarak, bölgede gerilimin daha da tırmanabileceği mesajını verdi.

ABD’DEN IRAK’A EKONOMİK VE ASKERİ BASKI: DOLAR SEVKİYATLARI DURDURULDU

ABD yönetiminin, İran destekli milislere karşı baskıyı artırmak amacıyla Irak’a yönelik dikkat çekici adımlar attığı bildirildi.

Wall Street Journal’ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Irak’a yapılan ABD doları sevkiyatlarını askıya aldı ve Irak ordusuyla yürütülen güvenlik iş birliği programlarını dondurdu.

BAĞDAT ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR

Haberde, söz konusu adımların Bağdat yönetimine İran destekli güçlü milis gruplarını dağıtması yönünde baskıyı artırmayı hedeflediği belirtildi. Kararın, hem Iraklı hem de Amerikalı yetkililere dayandırıldığı ifade edildi.

EKONOMİK VE ASKERİ ARAÇLAR BİRLİKTE KULLANILIYOR

ABD’nin bu hamlesi, Irak üzerindeki etkisini artırmak için ekonomik ve askeri araçları eş zamanlı kullandığı şeklinde yorumlanıyor. Özellikle dolar akışının kesilmesinin, Irak ekonomisi üzerinde doğrudan etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.

Haber, Reuters tarafından servis edildi.

TRUMP’TAN İRAN ATEŞKESİ KARARI: BELİRSİZ SÜRE UZATMA, BARIŞ GÖRÜŞMELERİ BELİRSİZ

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden savaşta ateşkesi belirsiz süreyle uzatma kararı aldığını açıkladı. Ancak Çarşamba günü itibarıyla İran ya da ABD’nin müttefiki İsrail’in bu uzatmayı kabul edip etmeyeceği netlik kazanmadı.

“SALDIRIYI DURDURUYORUZ AMA ŞARTLI”

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Pakistanlı arabulucuların talebi üzerine İran’a yönelik saldırıların durdurulduğunu belirterek, “İran’ın liderleri ve temsilcileri ortak bir teklif üzerinde anlaşana ve görüşmeler sonuçlanana kadar saldırıyı askıya alıyoruz” ifadelerini kullandı.

“İran’ın liderleri ve temsilcileri ortak bir teklif üzerinde anlaşana ve görüşmeler sonuçlanana kadar saldırıyı askıya alıyoruz”

Barış görüşmelerine ev sahipliği yapan Pakistan yönetimi, binlerce kişinin hayatını kaybettiği ve küresel ekonomiyi sarsan savaşın sona erdirilmesi için arabuluculuk yürütüyor.

ATEŞKES UZATILDI AMA ABLUKA DEVAM

Trump’ın ateşkesi tek taraflı olarak uzattığını açıklamasına rağmen, ABD Donanması’nın İran’a yönelik deniz ablukasını sürdüreceğini vurgulaması dikkat çekti. İran, bu ablukayı “savaş eylemi” olarak değerlendiriyor.

Tahran’dan henüz üst düzey resmi bir yanıt gelmezken, ilk tepkiler Trump’ın açıklamalarına şüpheyle yaklaşıldığını gösterdi. İran Devrim Muhafızları’na yakın Tasnim News Agency, İran’ın ateşkes uzatımı talep etmediğini duyurdu ve ABD ablukasının güç kullanılarak kırılabileceği tehdidini yineledi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın danışmanı ise Trump’ın açıklamasının “çok fazla ağırlığı olmadığını” ve bir taktik olabileceğini ifade etti.

“çok fazla ağırlığı olmadığını”

SAVAŞ SÖYLEMİ İLE GERİ ADIM ARASINDA GİDİP GELİYOR

Trump’ın savaş sürecindeki açıklamalarının sert tehditler ile geri adımlar arasında gidip geldiği dikkat çekiyor. İki hafta önce İran’a yönelik ağır tehditlerde bulunan Trump, son açıklamasıyla elektrik santralleri ve köprüleri bombalama planından geri adım attı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ve birçok uluslararası aktör, sivil altyapıyı hedef alan saldırı tehditlerini uluslararası hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kınamıştı.

BARIŞ GÖRÜŞMELERİ ÇIKMAZDA

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik hava saldırılarıyla savaşı başlatmıştı. Çatışmalar kısa sürede ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerine ve İran destekli Hizbullah’ın dahil olmasıyla Lübnan’a yayıldı.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu uzun yıllardır İran yönetimini devirmeyi hedeflerken, Trump’ın savaşa katılım gerekçeleri ve savaşın nasıl sona ereceğine dair açıklamaları zaman zaman çelişkili bulundu.

PİYASALAR DALGALANDI, PETROL FİYATLARI BASKI ALTINDA

Trump’ın ateşkes açıklamasının ardından ABD borsa vadeli işlemleri yükselirken, dolar dalgalı seyir izledi, petrol fiyatları ise geriledi.

Savaşın başından bu yana bölgede 5 binden fazla sivil hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi yerinden edildi. Çatışmalar, küresel enerji piyasaları açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açarak petrol fiyatlarının yükselmesine ve küresel resesyon endişelerinin artmasına neden oldu.

İran ise daha önce de ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak boğazdaki petrol tankerlerinin geçişini kontrol etme kapasitesini kullanmıştı.

İRAN: “TESLİMİYET GÖRÜŞMESİNE OTURMAYIZ”

Trump, ateşkesi uzatma kararını “İran hükümetinin ciddi şekilde parçalanmış olması” ile gerekçelendirdi. Bu ifade, savaşın ilk haftalarında ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden liderlere, aralarında eski dini liderin de bulunduğu isimlere gönderme olarak yorumlandı.

“İran hükümetinin ciddi şekilde parçalanmış olması”

Öte yandan Trump, açıklamasından sadece saatler önce CNBC’ye verdiği röportajda ateşkesi sürdürme niyetinde olmadığını ve ABD ordusunun “harekete geçmeye hazır” olduğunu söylemişti.

“harekete geçmeye hazır”

Barış görüşmeleri ise kırılganlığını koruyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in görüşmeler için Pakistan’a gitmesi beklenirken, henüz Washington’dan ayrılmadığı ve ek politika toplantılarına katıldığı bildirildi.

İranlı üst düzey bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada, ABD’nin baskı ve tehdit politikasından vazgeçmesi halinde yeni müzakere turuna katılabileceklerini ancak “teslimiyeti amaçlayan görüşmeleri” reddettiklerini söyledi.

“teslimiyeti amaçlayan görüşmeleri”

DENİZDE GERİLİM TIRMANIYOR

İran, ABD Donanması’nın iki ticari İran gemisine el koymasını “deniz korsanlığı ve devlet terörü” olarak nitelendirdi. ABD ve bazı müttefikleri ise İran’ı Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünü engellemekle suçluyor.

“deniz korsanlığı ve devlet terörü”

Trump ise ateşkesi uzattıktan saatler sonra yaptığı bir başka açıklamada, deniz ablukasının kaldırılmasının barış ihtimalini zayıflatacağını savundu ve sert ifadeler kullandı.

NÜKLEER GERİLİM MASADA

Yaklaşık 10 gün önce yapılan ilk görüşmelerde herhangi bir anlaşma sağlanamadı. Görüşmelerde en kritik başlık, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokları oldu.

Trump, İran’ın nükleer silah geliştirmesini önlemek amacıyla bu uranyumun ülke dışına çıkarılmasını isterken, Tahran yönetimi nükleer programının barışçıl olduğunu ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması kapsamındaki haklarını kullanmaya devam edeceğini savunuyor.