İran ve ABD saldırıları durdurma ve müzakereleri yeniden başlatma konusunda anlaştı

Bir ABD’li yetkili, İran ile ABD’nin son günlerde Körfez’de yaşanan çatışmaları durdurma ve Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlığa ilişkin müzakereleri yeniden başlatma konusunda uzlaştığını açıkladı. Bu gelişme, son günlerde karşılıklı saldırılar nedeniyle baskı altında kalan geçici barış anlaşmasının korunabileceğine yönelik umutları artırdı.

Orta Doğu’da son 24 saatte hem diplomasi hem de askeri hareketlilik ön plana çıktı. ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı konusunda yeniden müzakere mesajı gelirken, Körfez’de karşılıklı saldırılar yaşandı. İsrail ise Lübnan’daki operasyonlarını sürdürdü. Bölgede ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizlik devam ediyor. İşte cephe cephe son durum…

İşte cephe cephe son durum…

ABD CEPHESİ: Washington, İran ile Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi düşürmek amacıyla teknik görüşmelerin yeniden başlayacağını duyurdu. ABD’li yetkililer, tarafların şimdilik karşılıklı saldırıları durdurma konusunda mutabakata vardığını açıklarken, görüşmelerin Katar’da devam etmesinin beklendiği bildirildi. Başkan Donald Trump ise anlaşmanın bozulması halinde askeri seçeneğin masada olduğunu yineledi.

İRAN CEPHESİ: Tahran yönetimi, ABD’nin son operasyonlarının mutabakatı ihlal ettiğini savunurken, buna karşılık Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri unsurlarını füze ve İHA’larla hedef aldığını açıkladı. İran, diplomatik sürecin tamamen sona ermesini istemediğini belirtse de olası yeni saldırılara sert karşılık verileceği mesajını verdi.

İSRAİL CEPHESİ: İsrail işgal güçleri, Lübnan’ın güneyinde Hizbullah’a ait olduğu belirtilen yer altı tünelleri ve askeri altyapıya yönelik yeni hava saldırıları düzenlediğini duyurdu. Tel Aviv yönetimi, Hizbullah’ın yeniden güç kazanmasına izin vermeyeceklerini belirtirken, operasyonların güvenlik gerekçesiyle sürdürüleceğini açıkladı.

LÜBNAN CEPHESİ: İsrail’in son saldırıları nedeniyle Lübnan’ın güneyindeki gerilim yeniden yükseldi. Beyrut yönetimi, saldırıların ateşkesi zora soktuğunu belirtirken, İran da Lübnan’daki çatışmaların sona ermemesi halinde daha geniş kapsamlı bölgesel uzlaşının risk altına gireceğini savundu.

İŞTE ORTA DOĞU’DAN ANBEAN YAŞANANLAR

ABD VE İRAN YENİDEN ANLAŞTI: SALDIRALAR DURACAK MÜZAKERELERE DEVAM EDİLECEK

Bir ABD’li yetkili, “Mutabakat zaptındaki (MOU) tüm başlıklara ilişkin teknik görüşmeler devam edecek. Taraflar şimdilik askeri faaliyetlerini durduracak ve gemiler Hürmüz Boğazı’ndan serbestçe geçiş yapabilecek.” ifadelerini kullandı.

“Mutabakat zaptındaki (MOU) tüm başlıklara ilişkin teknik görüşmeler devam edecek. Taraflar şimdilik askeri faaliyetlerini durduracak ve gemiler Hürmüz Boğazı’ndan serbestçe geçiş yapabilecek.”

Söz konusu 14 maddelik mutabakat, 17 Haziran’da imzalanmış ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılmasını öngörmüştü. İlk olarak Axios’un üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere göre, taraflar arasındaki görüşmeler salı günü Katar’da yeniden başlayacak.

GEÇİCİ ATEŞKES BOZULMUŞTU

Diplomatik sürecin yeniden başlaması, son günlerde yaşanan karşılıklı saldırıların ardından geldi.

İran’a ait bir füzenin perşembe günü Hürmüz Boğazı’nda seyreden bir yük gemisini vurmasının ardından hem Washington hem de Tahran, 17 Haziran’da varılan geçici ateşkesi karşı tarafın ihlal ettiğini savunmuştu.

İran, pazar günü erken saatlerde Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi. Bu saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın, anlaşmaya uyulmaması halinde İran’ın “varlığını sürdüremeyeceği” yönündeki sert açıklamasından kısa süre sonra gerçekleşti.

İSRAİL’İN LÜBNAN SALDIRILARI SÜRÜYOR

Öte yandan İsrail, pazar günü yaptığı açıklamada, Lübnan’ın güneyindeki bir köyde Hizbullah’a ait olduğu belirtilen yer altı altyapısını hedef aldığını duyurdu. İsrail’in cumartesi günü de benzer bir saldırı düzenlediği, bunun ise cuma günü Lübnan ile varılan son ateşkes anlaşmasının hemen ardından gerçekleştiği belirtildi. İran ise Lübnan’daki çatışmaların sona ermemesi halinde daha geniş kapsamlı anlaşmanın da tehlikeye gireceğini savundu.

ABD’DEN İRAN’A YENİ SALDIRI

ABD ordusu da Hürmüz Boğazı’nda bir petrol tankerinin vurulmasının ardından İran’a yeni saldırılar düzenlediğini açıkladı. Dünyanın en önemli enerji nakliye güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı, çatışmalar boyunca büyük ölçüde İran’ın kontrolü altında kalmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Makul davranamayacağımız bir noktaya gelebiliriz ve çok başarılı şekilde başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz.” ifadelerini kullandı. Trump paylaşımında ayrıca, “Eğer bu gerçekleşirse İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak.” dedi.

“Makul davranamayacağımız bir noktaya gelebiliriz ve çok başarılı şekilde başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz.”

“Eğer bu gerçekleşirse İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak.”

BARIŞ ANLAŞMASI NEDEN BOZULDU?

17 Haziran’da üzerinde uzlaşılan 14 maddelik geçici barış anlaşmasının amacı, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in başlattığı çatışmaları durdurmak, Hürmüz Boğazı’nı yeniden uluslararası deniz trafiğine açmak ve İran’ın nükleer programı başta olmak üzere temel sorunların müzakere edilmesini sağlamaktı.

Geçen hafta İsviçre’de, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın katılımıyla arabuluculuk görüşmeleri yapılmış, Washington da Tahran’a yönelik bazı yaptırımları kaldırmıştı. Ancak buna rağmen çatışmalar yeniden başlamış ve şiddetlenmişti.

İRAN’DAN ABD ÜSLERİNE SALDIRI

Trump’ın açıklamalarından yaklaşık bir saat sonra Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin füze ve İHA saldırılarına karşı devreye girdiğini duyurdu. Bahreyn de sirenlerin çaldığını açıkladı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, donanma ve hava kuvvetlerinin Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri üslerini hedef alan füze ve İHA operasyonları düzenlediğini bildirdi.

Devrim Muhafızları, ABD’nin saldırılarının ateşkesi ihlal ettiğini ve bunun “tüm diplomatik sürecin tamamen durmasına yol açacağını” savundu. Ayrıca bölgedeki ABD üslerinin “önümüzdeki günlerde cehennemi yaşayacağı” tehdidinde bulundu.

“tüm diplomatik sürecin tamamen durmasına yol açacağını”

“önümüzdeki günlerde cehennemi yaşayacağı”

Reuters’a konuşan bir ABD’li yetkili, İran’ın ABD tesislerini hedef aldığını doğrularken, şu ana kadar ABD personeli arasında can kaybı yaşanmadığını ve üslerde büyük çaplı hasar oluşmadığını söyledi. Yetkili, gelişmelerin yakından takip edildiğini ifade etti.

BAHREYN VE KATAR’DAN AÇIKLAMALAR

Saatler sonra Bahreyn’de sirenler yeniden çalarken, İran saldırısında Muharrak vilayetindeki bir konutun zarar gördüğü, ancak can kaybı yaşanmadığı açıklandı. Bahreyn, İran’ın hesap vermesi amacıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplanmasını istedi.

Kuveyt ise iki balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini, herhangi bir hasar veya can kaybı meydana gelmediğini bildirdi.

Öte yandan Katar, kaybolan bir gemide bulunan vatandaşlarından birinin askeri operasyonlar sırasında isabet eden şarapnel nedeniyle hayatını kaybettiğini, bir kişinin de yaralandığını açıkladı. Katar İçişleri Bakanlığı olayın yerini ve sorumlularını ise paylaşmadı.