CANLI İran-ABD savaşında son dakika gelişmeleri: Husiler deniz ablukası ilan etti, Trump kritik karar aşamasında

İran ile ABD arasında tırmanan savaşta kritik gelişmeler yaşanıyor. Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası ilan etmesi, gerilimi yeni bir cepheye taşıdı. Hürmüz Boğazı çevresindeki kriz küresel enerji piyasalarını sarsarken, Katar, Mısır, Pakistan ve Umman’ın öncülüğündeki ateşkes diplomasisi hız kazandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın vereceği kritik karar ise dünyanın gündeminde.

Orta Doğu’da dengeleri değiştiren İran-ABD savaşı yeni bir dönemece girdi. ABD’nin İran’a yönelik hava saldırıları ve İran’ın bölgedeki Amerikan üslerine yönelik misillemeleri devam ederken, Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası ilan etmesi krizin Körfez’in ötesine taşınabileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Aynı zamanda bölgesel arabulucuların hazırladığı 10 günlük ateşkes planı taraflara iletilirken, Washington ve Tahran’dan gelen açıklamalar diplomasi ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

İŞTE İRAN-ABD SAVAŞINDA DAKİKA DAKİKA YAŞANAN SON GELİŞMELER…

ABD DIŞİŞLERİ BAKANLIĞINDAN DÜNYA GENELİNDEKİ VATANDAŞLARINA GÜVENLİK UYARISI

ABD Dışişleri Bakanlığı, Orta Doğu’da artan gerilim nedeniyle dünya genelindeki vatandaşlarına dikkatli olmaları çağrısında bulundu. Bakanlık tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, Orta Doğu’daki güvenlik ortamının karmaşık olmaya devam ettiği ve öngörülemeyen bir tırmanma ihtimali bulunduğu belirtildi. Uyarıda, Orta Doğu’da bulunan ABD vatandaşlarından dikkatli ve yüksek teyakkuz halinde olmaları istenirken, olası uçuş iptalleri, dönemsel hava sahası kapanmaları ve seyahatlerde yaşanabilecek aksaklıklara hazırlıklı olmaları gerektiği ifade edildi. Orta Doğu dışında bulunan ABD vatandaşlarının bölgeye ve bölge üzerinden yapılacak seyahatleri yeniden değerlendirmeleri istenen uyarıda, ABD ile ilişkilendirilen kişi ve noktaların hedef alınabileceğine işaret edildi. ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşı sonlandırmak için Washington ve Tahran, 14 Haziran’da İslamabad Mutabakatı imzalamış, mutabakatla nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süresi öngörülmüştü. Ancak ABD ordusu, 8 Temmuz’da İran’a karşı yeni saldırılar başlatmış, İran da bu saldırılara misilleme olarak komşu ülkelerdeki ABD üslerini hedef almıştı.

İRAN: BAHREYN VE KUVEYT’TEKİ ABD ÜSLERİNİ HEDEF ALDIK

İran Devrim Muhafızları Ordusu, “Nasr 2” operasyonunun 24’üncü dalgası kapsamında Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri hedeflerine füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenlediğini açıkladı. Devrim Muhafızlarından yapılan açıklamada, Bahreyn’in El-Muharrak bölgesindeki bir ABD radarı ile bir hava savunma sisteminin ve Er-Rifa bölgesindeki Patriot hava savunma sisteminin füze ve İHA saldırısıyla vurularak imha edildiği öne sürüldü. Açıklamada, operasyonların devamında Kuveyt’te ABD’ye ait uzun menzilli bir radar sahası, haberleşme merkezi, uydu iletişim sistemleri ile Ali El-Salim Üssü’ndeki MQ-9 İHA’ların bulunduğu hangarın hedef alındığını ve çok sayıda İHA’nın imha edildiğini veya ağır hasar gördüğünü savundu. Ayrıca, yine Kuveyt’teki Ahmed el-Cabir Üssü’nde konuşlu erken uyarı radarı, füze savunma radarı, FPS-117 radarı, Patriot hava savunma sistemi ve uydu haberleşme sistemlerinin vurularak imha edildiği öne sürüldü. Öte yandan, İran Ordusu da Kuveyt’teki üç ABD üssünü kamikaze İHA’larla hedef aldığını açıkladı. Ordudan yapılan açıklamada, “Yıldırım Operasyonu”nun 19’uncu aşaması kapsamında Kuveyt’teki Arifcan, El-Udeyri ve Ahmed el-Cabir üslerine kamikaze İHA saldırıları düzenlediği öne sürüldü. Arifcan Üssü’ndeki idari binalar ve yön bulma antenlerinin, El-Udeyri Kampı’ndaki helikopter park alanının ve Ahmed el-Cabir Üssü’ndeki ABD askerlerinin konuşlandığı binanın hedef alındığı belirtildi.

İRAN BASINI: HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAN GEÇMEYE ÇALIŞAN 2 PETROL TANKERİNDE PATLAMA YAŞANDI

İran basınında, Hürmüz Boğazı’nda güvenli olmayan bölgeden geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde patlama yaşandığı iddia edildi. İran Devrim Muhafızlarından konuya ilişkin yapılan açıklama, İran’ın Tesnim Haber Ajansı’nda yer aldı. Buna göre, ABD’nin “zorlamasıyla” Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki tehlikeli ve güvensiz güzergahtan geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde yaşanan patlamanın ardından yangın çıktı.

Açıklamada, ABD’nin bölgedeki saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam edeceği ve tek bir damla petrol ve gazın bile buradan güvenle geçemeyeceği belirtildi. İran Ordu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya dün, ülkesine saldırılarda ABD ile işbirliği yapan ülkelerin gemilerinin, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş sırasında sorunla karşılaşacağını ifade etmişti.

İRANLI YETKİLİ: “ABD, İRAN’IN BATISINDAKİ İLAM EYALETİNE FÜZE SALDIRISI DÜZENLEDİ”

ABD’nin İran’ın batısındaki İlam eyaletine bağlı Abdanan kentine füze saldırısı düzenlediği bildirildi. İran resmi haber ajansı IRNA’ya konuşan Abdanan Kaymakamı Behzad Nur Muhammedi olaya ilişkin bilgi verdi. Muhammedi, ABD güçlerinin, Abdanan dağları yakınlarındaki sivillerin yaşadığı bir bölgeyi füzelerle hedef aldığını söyledi. Olay yerine arama kurtarma ekiplerinin sevk edildiğini dile getiren İranlı yetkili, saldırıda ilk belirlemelere göre can kaybının yaşanmadığını kaydetti.

HUSİLERDEN SUUDİ ARABİSTAN’A DENİZ ABLUKASI İLANI

İran destekli Husiler, ABD ile İran arasında büyüyen savaşın bölgesel etkilerini daha da genişletecek bir adım atarak Suudi Arabistan’a deniz ablukası uygulayacaklarını duyurdu. Reuters’ın aktardığına göre karar, küresel enerji arzı ve uluslararası ticaret açısından kritik öneme sahip Babülmendep Boğazı’nı da yeni gerilim hattına dönüştürecek nitelikte.

SUUDİ KOALİSYONUNDAN SERT KARŞILIK

Husilerin açıklamasının ardından Yemen’deki Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri, deniz ablukasına “güç kullanarak karşılık verileceğini” açıkladı. Koalisyon ayrıca Babülmendep Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin korunması için ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmaya başladığını bildirdi.

“güç kullanarak karşılık verileceğini”

Reuters’a göre Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde devre dışı kalmasının ardından Babülmendep, Suudi petrol ihracatı açısından kritik alternatif güzergâh haline gelmiş durumda.

PETROL PİYASALARI ALARMA GEÇTİ

Husilerin açıklaması sonrası petrol fiyatları kısa süreli yükseliş gösterirken, diplomatik çözüm beklentilerinin etkisiyle daha sonra geriledi. Buna karşın Kızıldeniz üzerinden yapılan ticari taşımacılığın sigorta maliyetlerinde önemli artış yaşandığı bildirildi.

Reuters’ın değerlendirmesine göre Babülmendep’in tamamen kapanması halinde küresel petrol arzında yaklaşık yüzde 7’lik ek daralma yaşanabilir. Körfez’deki savaş nedeniyle zaten dünya petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 10’unun etkilendiği belirtiliyor.

ATEŞKES DİPLOMASİSİ YENİDEN MASADA

Askeri gerilim tırmanırken diplomatik temaslar da hız kazandı.

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, arabulucuların Tahran yönetimine 10 günlük ateşkes önerisi sunduğunu açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı da arabulucular tarafından çeşitli önerilerin iletildiğini doğrularken, görüşmelerin ayrıntılarına ilişkin bilgi paylaşmadı.

Pakistanlı kaynaklar ise İran İçişleri Bakanı İskender Mümini’nin İslamabad’dan yeniden arabuluculuk rolü üstlenmesini istediğini aktardı.

Diplomatik girişimlere rağmen sahadaki çatışmalar hız kesmedi.

Reuters’ın haberine göre ABD, İran şehirlerine yönelik yeni hava saldırıları düzenlerken, İran Devrim Muhafızları da Ürdün, Kuveyt ve Suriye’deki ABD askeri noktalarını balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı.

İran ayrıca Hürmüz Boğazı yakınlarında iki petrol tankerinde patlama meydana geldiğini duyururken, Reuters bu bilgiyi bağımsız kaynaklardan doğrulayamadığını belirtti.

ATEŞKES Mİ, TOPYEKÛN SAVAŞ MI?

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran politikasında kritik bir karar aşamasına geldiği öne sürüldü.

Axios’un diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre Washington ve Tel Aviv yönetimleri önünde iki temel senaryo bulunuyor: Bölgesel arabulucuların sunduğu 10 günlük ateşkes teklifini kabul etmek ya da İran’a karşı İsrail ile birlikte kapsamlı bir askeri harekât başlatmak.

Axios’a göre Katar, Mısır, Pakistan ve Umman’ın da aralarında bulunduğu bölgesel aktörler, ABD ile İran’a 10 günlük ateşkes planı sundu.

Teklif kapsamında Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası gemi trafiğine açılması, çatışmaların durdurulması ve tarafların daha kalıcı bir anlaşma için müzakere masasına dönmesi hedefleniyor.

ABD yönetiminin öneriyi değerlendirdiği, aynı zamanda İsrail’den diplomatik süreci zora sokacak yeni adımlardan kaçınmasını istediği öne sürüldü.

PENTAGON SAVAŞ HAZIRLIĞINDA

Diplomasi sürerken Washington’un askeri hazırlıklarını da hızlandırdığı belirtiliyor.

Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre bölgeye onlarca savaş uçağı ve yakıt ikmal uçağı sevk edildi. İsrailli kaynaklar ise işgal güçlerinin geniş çaplı ortak operasyon ihtimaline karşı en üst alarm seviyesinde olduğunu aktardı.

HUSİLER İKİNCİ CEPHE AÇTI

Haberde, İran destekli Husilerin Suudi limanlarına deniz ablukası ilan ederek Körfez’deki enerji altyapısına yönelik baskıyı artırdığına dikkat çekildi.

Katil İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da İran’dan gelecek her saldırıya “çok sert karşılık verileceği” yönündeki açıklamasının bölgesel savaş riskini daha da yükselttiği ifade edildi.

“çok sert karşılık verileceği”

NİHAİ KARAR HENÜZ VERİLMEDİ

Axios’a konuşan ABD’li üst düzey bir yetkili, Başkan Trump’ın ateşkes çerçevesi konusunda henüz kesin karar vermediğini söyledi.

Habere göre Beyaz Saray’ın, Ürdün’de hayatını kaybeden ABD askerleri nedeniyle İran’a yönelik saldırılarını birkaç gün daha sürdürdükten sonra diplomatik öneriyi ciddi biçimde değerlendirebileceği belirtiliyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise arabulucuların ilettiği önerilerin Tahran tarafından alındığını doğrularken, ayrıntıları paylaşmayacağını açıkladı. Bekayi, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ABD saldırılarına “güçlü şekilde karşılık vermeyi sürdüreceğini” de vurguladı.

“güçlü şekilde karşılık vermeyi sürdüreceğini”